१५ ऑक्टोबरपासून नवा नियम लागू; व्यक्ती-ते-व्यक्ती व्यवहार मात्र यापुढेही मोफत
नवी दिल्ली : UPI व्यवहारांबाबत मोठी घोषणा करण्यात आली आहे. नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (NPCI) ने मंगळवारी जाहीर केले की, १५ ऑक्टोबरपासून व्यापाऱ्यांना UPI द्वारे २,००० रुपयांपेक्षा अधिक रकमेचे पेमेंट स्वीकारताना ०.४ टक्के मर्चंट डिस्काउंट रेट (MDR) शुल्क भरावे लागणार आहे. या शुल्काची कमाल मर्यादा प्रति व्यवहार ३०० रुपये निश्चित करण्यात आली आहे. याचा अर्थ, एखाद्या व्यापाऱ्याला UPI द्वारे ७५ हजार रुपये किंवा त्यापेक्षा अधिक रकमेचे पेमेंट मिळाले, तरी त्यावर आकारले जाणारे MDR शुल्क ३०० रुपयांपेक्षा जास्त असणार नाही.
काही सेवांसाठी निश्चित ५ रुपये शुल्क
रेल्वे, दूरसंचार सेवा, विमा आणि इंधन यांसारख्या विशिष्ट श्रेणीतील व्यापाऱ्यांसाठी वेगळी शुल्करचना करण्यात आली आहे. या श्रेणींमध्ये २,००० रुपयांपेक्षा अधिक रकमेच्या UPI व्यवहारावर प्रति व्यवहार ५ रुपये निश्चित MDR शुल्क आकारले जाणार आहे. या निश्चित शुल्कामुळे सार्वजनिक सेवा, उपयुक्तता सेवांची बिले आणि किरकोळ इंधन विक्रीसारख्या तुलनेने कमी नफ्याच्या क्षेत्रांवर अतिरिक्त आर्थिक भार पडू नये, यासाठी ही रचना करण्यात आल्याचे NPCI ने स्पष्ट केले आहे. अत्यावश्यक सेवा ग्राहकांसाठी कमी खर्चात आणि डिजिटल पद्धतीने उपलब्ध राहण्यास यामुळे मदत होईल, असेही NPCI ने म्हटले आहे.
व्यक्ती-ते-व्यक्ती UPI व्यवहार मोफतच
नवीन MDR नियम केवळ ‘पर्सन-टू-मर्चंट’ (P2M) म्हणजे ग्राहकाकडून व्यापाऱ्याला होणाऱ्या UPI व्यवहारांना लागू होणार आहे. त्यामुळे दोन व्यक्तींमधील ‘पर्सन-टू-पर्सन’ (P2P) UPI व्यवहारांवर कोणतेही शुल्क आकारले जाणार नाही. व्यक्तींमधील कोणत्याही रकमेचे व्यवहार यापुढेही मोफत राहतील. अर्थ मंत्रालयाने सोमवारी जारी केलेल्या अधिसूचनेनंतर अवघ्या एका दिवसात NPCIने MDR संदर्भातील ही घोषणा केली आहे. सरकारी अधिसूचनेनुसार, बँका आणि प्रणाली पुरवठादारांना २,००० रुपयांपर्यंतच्या UPI व्यवहारांवर तसेच RuPay डेबिट कार्डद्वारे होणाऱ्या पेमेंटवर शुल्क आकारता येणार नाही. या इलेक्ट्रॉनिक पेमेंट पद्धतींचा वापर करून पेमेंट करणाऱ्या किंवा स्वीकारणाऱ्या व्यक्तीकडून कोणतेही प्रत्यक्ष किंवा अप्रत्यक्ष शुल्क आकारले जाऊ नये, असे अधिसूचनेत स्पष्ट करण्यात आले आहे. यामध्ये RuPay डेबिट कार्ड आणि २,००० रुपयांपर्यंतच्या UPI व्यवहारांचा विशेष उल्लेख करण्यात आला आहे.
